Açık kaynak kodlu kütüphane yazılımları, kütüphane işlemlerini ve kütüphane hizmetlerini modern teknolojiyle birleştirerek, bilgi kaynaklarının yönetimi, kullanıcılarla etkileşim, kaynakların erişilebilirliği ve verimliliği açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Ayrıca, açık kaynak kodlu yazılımların bir diğer avantajı da, kullanıcıların yazılımın kodunu özgürce inceleyebilmesi, değiştirebilmesi ve özelleştirebilmesidir. Bu özellik sayesinde kütüphanelere esneklik, maliyet tasarrufu ve daha fazla özelleştirme imkânı sunmaktadır. Açık kaynak kodlu entegre kütüphane otomasyon sistemlerinden birisi olan Koha, kütüphanelerin kataloglama, ödünç verme, kullanıcı yönetimi, dolaşım ve raporlama gibi temel işlemleri gerçekleştirmesini sağlamaktadır. Koha kütüphane otomasyon sisteminin açık kaynak kodlu olması, kütüphanelerin kendi ihtiyaçlarına göre otomasyon sistemini özelleştirilmesini sağlamaktadır. Ancak, bu tür sistemlerin daha akıllı ve verimli hale gelmesi için yeni teknolojilerin entegrasyonu gerekmektedir. Yapay zekâ, kütüphanelerdeki birçok manuel süreci otomatikleştirerek, hizmetleri daha hızlı ve etkili hale getirmeye yardımcı olmaktadır. Kütüphaneler, hizmetlerine yapay zeka teknolojilerini entegre ederek kullanıcıların deneyimlerini daha verimli hale getirebilir. Ayrıca yapay zeka destekli kataloglama ile kullanıcıların bilgi erişimini hızlandırılabilir, doğal dil işleme teknikleriyle metin özetleme ya da konu önerileri gibi yenilikçi hizmetler sunulmasını sağlayabilir. Chatbotlar ve sanal asistanlar yardımıyla kütüphane personelinin yükünü hafifletebilir ve kullanıcı memnuniyetini artırabilir. Bu çalışmanın amacı, Koha’ya yapay zeka destekli özelleştirmelerin nasıl entegre edilebileceği üzerine bir örnek sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda Koha’ya entegre edilecek OpenAI'nin ChatGPT API'si kullanılarak kitap metinlerinden anlamlı özetler oluşturabilen bir kitap özetleme sistemi tasarlanmıştır. Bu uygulama sayesinde, kullanıcıların kitap özetlerine hızlıca erişimi sağlanacaktır. Ayrıca Koha’nın MARC (Machine-Readable Cataloging) bölümüne entegre edilen bu özetleme işlevi ile katalog kayıtlarının oluşturulmasında kataloglama sürecine katkıda bulunacaktır. Bu uygulama, kütüphane çalışanlarının iş yükünü hafifletirken, kullanıcı deneyimini de iyileştirecektir. Koha’ya entegre edilecek ChatGPT uygulaması, sağlayacağı faydalara rağmen bazı zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu zorluklardan birisi maliyet etkinliği ve sürdürülebilirliktir. ChatGPT uygulaması, kullanım yoğunluğuna bağlı olarak ücretlendirilen ticari bir modele dayanmaktadır. Ancak, kütüphane kullanıcıları ya da personelin bu hizmetten ne sıklıkla ve hangi yoğunlukta yararlanacağı öngörülemeyeceğinden, işletme maliyetleri konusunda belirsizlik oluşabilir. Ayrıca, kütüphanelere ek bir maliyet oluşturması, sınırlı bütçelerle faaliyet gösteren kamu kütüphaneleri için sistemin uygulanabilirliğini kısıtlayabilecek önemli bir engel olarak belirtilebilir. Diğer bir zorluk ise uygulamanın sağlayacağı özet bilgilerinin güvenilirliğidir. ChatGPT uygulamasının temelinde doğruluk kontrolü yapan bir “bilgi doğrulama” mekanizması bulunmadığından, yanıtların bir kısmı gerçeğe aykırı, uydurma ya da doğrulanmamış bilgiler içerebilir. Bu nedenle, özetlerin doğruluğunu teyit etmek için ek bir editoryal süreç veya kalite kontrol mekanizmasına bir ihtiyaç duyulabilir.
